Artikels 
HET BELANG VAN AYURVEDA Harmonie In het verleden kwam het nogal eens voor dat de betekenis en het belang van Ayurveda niet werd begrepen, maar tegenwoordig gaat men – vooral door de rage rond yoga, inzien dat Ayurveda een prachtige medische wetenschap is die mensen stimuleert te leven in harmonie met de aarde, de elementen en de seizoenen. Ayurveda is geen sekte waarin je verplicht wordt de een of andere godheid te vereren. Integendeel het omarmt alle vormen van spiritualiteit en herkent de goddelijke intelligentie in alle leven. Ayurveda is een wetenschap over het leven en is zo’n 5.000 jaar geleden in India ontwikkeld.
Ayurveda zoekt naar de oorzaak van ziektes en behandelt deze adequaat in plaats van aan symptoombestrijding te doen. Ayurveda geeft ziektes ook geen naam want als je een ziekte een naam geeft, geef je er direct een onbedoelde kracht aan. Het ziet ziektes als een disbalans van de vijf elementen in ons lichaam. Er zijn regelmatig aanpassingen nodig om deze fragiele balans te herstellen, zoals voeding, leefstijl, beroep, verzorging van het lichaam, het gebruik van kruiden, aromatherapie, kleuren, mineralen en edelstenen, klanken, het beoefenen van yogaoefeningen en meditatie, het opzeggen van mantra’s, het ontwikkelen van het bewustzijn en intuïtie en het doen van ademhalingsoefeningen. Ayurveda is ontwikkeld om mensen in staat te stellen zichzelf te leren ontdekken en te leren genezen. De geest is de eerste oorzaak Ayurveda stelt dat ziektes in de geest beginnen. Door het ontwikkelen van positieve gedachtes en het leren kennen van jezelf kun je leren ziektes te voorkomen. Een gedachte wordt opgenomen en verwerkt in het lichaam en komt net als voedsel in de kleinste cellen terecht. Ayurveda zegt: “Mediteer en wees gelukkig en stem je voeding af op wat je nodig hebt”. Een van de belangrijkste oorzaken om ziek te worden is negatief denken. Als de geest vredig is en positief ingesteld, zal het lichaam gezond zijn.
Ayurveda ziet de mens als de subatomische structuur van God. Wij zijn de microkosmos in de macrokosmos. Er zijn vijf grote elementen waaruit alle leven op aarde bestaat: ether, lucht, vuur, aarde en water. Ayurveda classificeert deze vijf grote elementen in drie aspecten. Deze aspecten hebben betrekking op de doshas. Dat is een woord afkomstig uit het Sanskriet wat ‘biologisch principe’ betekent. De doshas verwijzen in het algemeen naar een disbalans vanwege een overmaat van een van de elementen in ons lichaam.
Ofschoon er vijf grote elementen zijn, zijn er slechts drie doshas of biologische principes. Alle vijf de grote elementen moeten in ons lichaam en in het universum aanwezig zijn om op een juiste manier te kunnen functioneren. Zodra de zaadcel de eicel bevrucht, wordt een unieke combinatie van de vijf grote elementen vastgesteld en wordt de lichamelijke constitutie geboren. Deze constitutie wordt Prakriti genoemd. Balans Stress, negatieve gedachtes, jezelf afgescheiden voelen van het goddelijke in jou zelf of van degenen van wie we houden, verkeerde voedselkeuze en gebrek aan lichaamsbeweging zijn de oorzaken dat we uit balans raken. Als de doshas uit balans zijn betekent dit gewoonlijk dat ze zijn toegenomen of verhoogd en dat ze het eerste van de zes stadia van het ziekteproces hebben bereikt. Dit eerste stadium wordt ‘accumulatie of opeenhoping’ genoemd. Als de balans verstoord is dient de dosha die verhoogd is verlaagd te worden. Dit kan gebeuren door het bewust en kritisch bekijken van de leefstijl, de voeding, je gevoelens en gedachtes, lichaamsbeweging, ademhaling, gebed, meditatie en het werk dat je doet.
De drie doshas zijn vata, pitta en kapha. Vata is Sanskriet en betekent dat ‘wat blaast’. Vata zetelt in de dikke darm en wordt verhoogd op koude, winderige dagen gedurende de herfst en de winter. Als vata in het lichaam is verhoogd moeten mensen oppassen voor: zich angstig voelen, paniekaanvallen, slapeloosheid en eenzaamheid. Ook kunnen er mensen zijn die last krijgen van paranoia.
Pitta betekent dat ‘wat kookt’. Pitta zetelt in de dunne darm en wordt verhoogd op hete zomerdagen. Als pitta verhoogd is in het lichaam moeten mensen oppassen voor zelfveroordeling, jaloezie, woede, competitieve gedachtes en agressie.
Kapha betekent dat ‘wat vastplakt’. Kapha zetelt in de maag. Kapha wordt verhoogd op koele, mistige dagen in de lente en op koude, sneeuwachtige dagen in de winter. Als kapha in het lichaam verhoogd raakt, moeten mensen oppassen voor hebzucht, loomheid, apathie en zwaarte.
Het weer, de seizoenen, onze genetische constitutie, leefstijl en onze gedachtes hebben een directe effect op onze gezondheid. Vata dysbalans De meest voorkomende oorzaken voor dysbalans, zijn stress en angst die vata in ons lichaam verstoren. Vata wordt ook verstoord door te eten terwijl we:
- in onze auto of op onze fiets rijden
- onze e-mail lezen of werken aan de computer of luisteren naar onze voice-mail
Veel dingen tegelijk doen, ons laten opjagen door ons werk waardoor je het gevoel hebt dat er te weinig uren in een dag zitten, dagen vata voortdurend uit om uit balans te gaan.
Als vata uit balans is kan het de andere doshas, pitta en kapha eveneens uit balans brengen en verhogen.
Het voorkomen van het verhogen van één van de drie doshas of van alle drie de doshas is belangrijk, maar onthoud dat vata de dosha is die verantwoordelijk is voor de gezondheid en een lang leven.
In de oude teksten van Ayurveda staat dat de aarde in deze periode van haar bestaan in de vata fase is. Vata is dus hoog voor iedereen omdat wij allen zo verbonden zijn met de aarde. Ayurvedatips voor massagetherapeuten Er zijn specifieke lichaamstechnieken en leefstijlkeuzes die de vata dosha bedaren en tot rust brengen. Massagetherapeuten lopen vanwege hun werk risico ten aanzien van het verhogen van vata in hun lichaam. De meeste massagetherapeuten zijn gedurende een behandeling voortdurend lichamelijk bezig. Zij zijn gericht op lichaamsbeweging, energiek en steeds bezig. Vata is de dosha die verantwoordelijk is voor beweging in het lichaam en het universum. Deze therapeuten moeten er dan ook extra voor zorgen dat vata niet toeneemt in hun lichaam. Hun werk kan een vata tergende baan worden. Zij moeten dan ook een leefstijl kiezen die vata zal kalmeren en in balans houden. Activiteiten die vata kunnen kalmeren, zijn:
- iedere dag zoveel mogelijk op hetzelfde tijdstip eten. Honger dient vermeden te worden. Angst, humeurigheid en spanning tijdens maaltijden eveneens vermijden
- eet warm, vettig voedsel, speciaal op koude, winderige en droge dagen
- vermijd koolzuurhoudende dranken
- probeer tijdens het werk zo rustig mogelijk te blijven
- wees een actieve luisteraar maar vermijd babbelzieke mensen en lange telefoongesprekken
- loop langzaam tenzij je lichaamsbewegingen doet. Meer wandelen dan twee uur zal vata irriteren
- denk positief en lees dagelijks affirmaties (bevestigingen)
- vermijd enge, schrikaanjagende films
- vermijd een slechte relatie met partner of vrienden
- zorg ervoor dat je warm blijft
- ga naar bed voor tien uur ’s avonds
- neem een wekelijkse massage met warme, organische, eetbare olie zoals sesamolie, mosterdolie, kokosolie, zonnebloemolie of castorolie
- smeer jezelf dagelijks in met olie en doe dat van boven naar beneden (Abhyanga)
- omgeef jezelf met zachte dingen (bijv. kussens)
- vermijd dat je te laat ergens komt of dat je gehaast bent
- vermijd opwinding
- omgeef jezelf met vrienden waarmee je kunt lachen
- doe dagelijks yogaoefeningen die een herstellende of versterkende werking hebben op lichaam en geest en beoefen pranayama ademhaling
- vermijd buitensporige ademhaling door de mond terwijl je aan het masseren bent. Leer in plaats daarvan ujjayi ademhaling (door de neus)
- gebruik altijd olie voor massages bij degene die je masseert. Dit kalmeert vata zowel bij degene die je masseert als bij jouzelf. De keuze van de olie dient in overeenstemming te zijn met de kwaal en moet overeenkomen met de constitutie van degene die gemasseerd wordt.
A.K. Mehta OMHOOG
DE EENVOUD VAN AYURVEDA Zelfkennis De groeiende belangstelling én populariteit van Ayurveda in Nederland en België is te herleiden naar één woord: eenvoud. Ayurveda is een eenvoudig systeem. In wezen brengt Ayurveda de mens terug bij datgene wat deze zelf al weet.
Elke mens beschikt over een grote geest - lichaam intelligentie. Door onze opvoeding, scholing en de reclame zijn we dit innerlijk weten stilaan verloren geraakt. Verwarring is nu troef. Moet je ontbijten of kun je beter niet ontbijten? Is rauwkost nu goed voor iedereen of juist niet? Melk moet, melk doet je goed, zegt de reclame. Maar veel mensen ervaren toch iets anders.
Hoe kunnen we door dit bos van waarheden en onwaarheden nog die bomen zien die ons kracht geven? Door terug te gaan naar dat wat we altijd al wisten. Ayurveda is hierbij een grote hulp. Het is een systeem dat door de eeuwen zijn waarde heeft bewezen én waarvan de logica is bewaard gebleven. De kracht van Ayurveda zit in zijn eenvoudige logica. Je moet niet eten als je geen honger hebt, zegt Ayurveda. Als het koud is, moet je warm eten en drinken en je warm kleden. Vaak zijn het adviezen die we in onze kindertijd ook te horen kregen van onze moeders en grootmoeders.
Onze aangeboren geest - lichaam intelligentie zegt altijd wat goed is voor ons op een bepaald moment. Zaak is om die intelligentie niet te onderdrukken. Veel mensen hebben bijvoorbeeld een ontzettende zin in zoetigheid. Zoet wordt in het Westen echter gezien als slecht voor alles. Het gevolg hiervan is dat die mens een voortdurend gevecht levert tussen enerzijds zijn drang naar zoet en anderzijds de idee dat het helemaal niet goed is voor hem. Ayurveda stelt dat de zin in zoet, een natuurlijke vraag is van het geest - lichaam systeem om een bepaalde onbalans terug in evenwicht te brengen. Het enige wat Ayurveda dan vraagt is om ons idee over zoet te veranderen. Van kleinsaf is zoet synoniem voor snoep en suikergoed. Uiteraard vraagt de geest - lichaam intelligentie niet naar snoepgoed. Het vraagt naar zoete voedingsmiddelen als zuivel, granen en pompoenen bijvoorbeeld. Als de betreffende mens meer van deze zoete producten in zijn dieet verwerkt, zal zijn drang naar kunstmatige suikers verminderen en zijn onevenwicht verbeteren.
Op deze manier ga je niet in tegen de natuurlijke behoeften en vragen van de lichaamsgeest. Bij het horen van de adviezen die Ayurveda geeft, zal er direct een herkenning zijn en is het ook niet moeilijk om die adviezen te volgen. Zeker niet als de persoon na een tijdje voelt dat zijn balans terug hersteld wordt.
Immuniteit Naast voeding en leefwijze zal Ayurveda ook de denkwijze van de mens bekijken. Zoals we het lichaam voeden met aardappelen; brood en dergelijke wordt de geest gevoed met gedachten. Als we al kieskeurig zijn met het soort voedsel dat we gebruiken, geldt dit vaak niet voor het soort gedachten dat we denken. Televisie bijvoorbeeld voedt ons voortdurend met geweld, moorden en dood. Toch is TV dé populairste vorm van vrijetijdsbesteding. Veel mensen hebben dan ook te lijden van negatieve gedachten. Uit recent onderzoek aan de universiteit van Wisconsin Madison, blijkt dat negatieve gedachten de mens meer vatbaar maken voor ziekte. Dr. Davidson en zijn team kwamen tot de conclusie dat emoties een belangrijke rol spelen in de immuniteit. Weinig negativiteit gaf een sterke immuniteit en omgekeerd.
Wat nu stilaan wetenschappelijk vastgesteld wordt, wist Ayurveda al duizenden jaren geleden. Zoals het belangrijk is dat we ons fysiek voedsel met zorg uitkiezen, is het ook belangrijk om te kiezen welke gedachten we willen koesteren. Ayurveda zegt dat we op elk moment kunnen kiezen of we een bepaalde gedachte willen of niet. Als we een gedachte niet meer willen, moeten we stoppen om daar energie in te steken. Alles waar je energie aan geeft, groeit. Ook gedachten en emoties volgen dit patroon. Als een gedachte de negativiteit in jezelf vergroot, waarom zou je er dan nog energie aan geven?
Suske en Wiske In de praktijk is het vaak nodig om advies in te winnen van een geschoold ayurvedicus om jezelf terug op het juiste spoor te zetten. Wat moet je, je dan voorstellen bij zo een consult? Eerst wordt je geest - lichaam type bepaald via de pols. Dit is een basisgegeven dat nooit verandert. Ayurveda werkt met drie typen: het Tante Sidonia type, het Lambik type en het Jerom type. Als je geboren bent als een Jerom dan kan je jaren diëten, vasten en aan fitness doen, toch zul je nooit een Tante Sidonia worden. Ayurveda noemt dat je constitutie. Door eet-, leef- en denkgewoontes kan die constitutie echter uit balans geraken. Hoewel je bijvoorbeeld een Lambik type van geboorte bent, ga je toch nervositeit, zorgelijkheid en angsten voelen die normaal bij een Tante Sidonia type horen. Hier zal de behandeling dus gericht zijn op het verminderen van Sidonia eigenschappen en het versterken van de eigen Lambik kwaliteit.
Evenwicht Om dit te bereiken zal Ayurveda gebruik maken van voedingsadviezen en leef-en denkadviezen. Daarnaast kunnen er ayurvedische kruiden en/of oliën worden aangeraden. Oliemassages en warme stoombaden kunnen nuttig zijn. Eventueel wordt een shirodhara gegeven. Dit is een techniek waarbij een constante warme oliestroom gedurende langere tijd over het voorhoofd en het hoofd gegoten wordt. Soms is het onevenwicht zo diep in het systeem verankerd, dat het nodig is om een pancha karma te doen. Deze oude ‘koninklijke’ reinigingskuur duurt een week en gaat het geest - lichaam systeem grondig reinigen en balanceren. Bij al deze behandelingen zal de herkenbaarheid naar het leven van de persoon op de voorgrond staan. Ayurveda zegt: “Eenvoud is het kenmerk van het ware”. Als je inderdaad hetgeen je verteld is niet aan je moeder kan uitleggen, begrijp je het dan zelf wel? Bij Ayurveda zul je niet alleen alles aan je moeder kunnen uitleggen, je moeder zal ook geïnteresseerd raken om méér over Ayurveda te weten.
Peter Van Herck – Ayurvedic Practitioner OMHOOG
KWALITEIT EN KWANTITEIT Ayurveda is een ander denkmodel. Een denkmodel of paradigma is een manier om de wereld te bekijken, te beschrijven en te verklaren.
Tot hiertoe hebben we de wereld verklaard met het materialistische paradigma. Er is materie, die zien en voelen we en dat is onze basis voor het ervaren en het onderzoeken van de werkelijkheid. Hier wordt alles uitgedrukt in termen van kwantiteiten. Hoeveelheden of kwantiteiten kunnen gemeten, gewogen en geanalyseerd worden.
Wezenlijk gaat het over teveel of te weinig en dat kun je exact meten. Er is bijvoorbeeld teveel cholesterol of te weinig vitaminen. Of er zijn teveel kilo’s of te weinig antistoffen. Dit model houdt alleen rekening met de kwantiteit. Maatschappelijk aanzien bijvoorbeeld wordt in dit model, alleen bepaald door de hoogte van iemands inkomen.
Therapie hier gaat over iets wegnemen wat teveel is. Dit ligt aan de basis voor de bloei van de chirurgie. Therapie gaat ook over iets toevoegen wat te weinig is. Dit ligt aan de basis voor de vraag naar exacte en gestandaardiseerde medicijndosis.
Langzaamaan dringt het terug door dat er ook andere modellen zijn om de wereld te beschrijven. Ayurveda is zo'n model. Het is de studie van de ons omringende kwaliteiten.
Ayurveda benadert de mens vanuit het energie standpunt. In dit model wordt alles uitgedrukt in termen van kwaliteiten. Kwaliteiten, hoedanigheden of eigenschappen zijn alles wat van gelijk welke energie, kan ervaren worden.
Vuur is heet. Wind maakt droog. Water is koud. Deze eigenschappen noemt Ayurveda: guna's. De guna's of kwaliteiten vormen de rode draad doorheen héél de Ayurveda.
Ook in bijvoorbeeld de numerologie, wordt gekeken naar de hoedanigheden die bepaalde getallen aangeven. Pythagoras leerde al, dat getallen een eigen betekenis hadden, los van de cijfers waarmee ze worden aangeduid. De horoscopie, letterlijk: “in het uur kijken”, gaat over de kwaliteit van de tijd. Deze is onder andere belangrijk bij het zaaien en oogsten van kruiden en planten.
Kwaliteiten zijn onmeetbaar. Ze zijn niet-materieel, wel ervaarbaar. Ze zijn een uitdrukking van energie.
Wezenlijk gaat het over zwakke of sterke energie. Vuur dat niet voldoende brandt of wind die te hard waait. Koud is alleen koud ten opzichte van iets dat warmer is. Zwaar is alleen zwaar ten opzichte van iets dat lichter is. Beoordeling in dit model is steeds relatief, nooit absoluut.
In beide modellen gaat het over teveel of te weinig. Bij de kwantitatieve benadering ga je dit exact meten met meettoestellen. Bij de kwalitatieve benadering zijn onze zintuigen de meettoestellen. Ayurveda zou kunnen zeggen: als wij ons niet bij de neus willen laten nemen, zullen wij onze neus centraal moeten stellen.
De energie van voedsel bijvoorbeeld, uitgedrukt in calorieën, wordt in Ayurveda gekend door de zes smaken.
Beide modellen worden in het dagelijkse leven voortdurend door elkaar gebruikt. Als twee zijden van één muntstuk zijn ze gelijkwaardig. Nu overheerst in onze wetenschappelijke wereld het kwantitatieve model. Maar tot in de 17e-18e eeuw werd ook hier in het Westen, kwaliteit het belangrijkst geacht.
Nadien werd onder impuls van onder meer Descartes en Newton, het denkkader neergelegd voor de latere expansieve groei van het materialistische paradigma. Het is door deze groei en bloei dat we nu oplopen tegen de beperkingen en grenzen van dit model. Dit opent hart en geest voor andere denkmodellen.
De 21e eeuw zou de tijd kunnen zijn waarbij we iets tegelijkertijd kennen door kwaliteit én kwantiteit. Ayurveda kan hieraan bijdragen, daar het een gestructureerd én logisch denkkader neerzet voor de studie van kwaliteiten.
OMHOOG
AANDACHT In deze tijd van home trainers, stress management trainingen, relatie trainingen en persoonlijkheidstrainingen, wordt vergeten dat er maar één training nodig is. Deze is jezelf trainen in aandacht.
Jezelf trainen in aandacht geven, is het enige wat nodig is om geluk te ervaren. Geluk is die toestand van de lichaamsgeest, waar alle noden, behoeften, wensen en emoties zwijgen. Dan is er letterlijk ruimte om te ‘zijn’ in de ons aangeboren kwaliteit van geluk.
Om deze toestand te ervaren, bestaat er een truc in Ayurveda. Het gaat erom dat de geest geen 2 dingen tegelijk kan doen. Of je leest je krant of je luistert naar je vrouw. Beide tegelijk doen kan niet. Doe je dat toch, dan weet je niet echt wat er in de krant stond en al helemaal niet wat je vrouw gevraagd had.
Trainen in aandacht is trainen in éénpuntigheid. De geest is éénpuntig als hij verbonden is met 1 of meerdere van de 5 zintuigen. Aandacht geven maakt de verbinding tussen de geest en de zintuigen mogelijk.
In de praktijk geef je de geest een klank om naar te luisteren, iets om naar te kijken of om te voelen, een geur om te ruiken of een smaak om te proeven. Als je gaat zagen bijvoorbeeld, luister je naar het geluid dat de zaagtanden maken bij het doorklieven van het hout. Je kijkt ook naar het raakpunt waar de zaagtanden en het hout samenkomen. Dan vertelt het geluid van de zaag je precies of je goed of slecht zaagt.
Aandacht geven voor dat wat er op dit moment gaande is, lijkt zo evident. En dat is het ook! Meer is niet nodig. Op de vraag wat een Wijze eigenlijk is, antwoordde een ayurvedisch meester: “Een Wijze is hij die eet, als hij eet; die loopt als hij loopt en die slaapt als hij slaapt.”
Peter Van Herck
OMHOOG
GUNA’S
Aan de hand van de twintig guna’s kennen we de elementen, de dosha’s en de dravya’s. Zij vormen de basis voor het begrijpen van Ayurveda.
Bij de bespreking van de zes volgende guna’s wordt eerst uitgegaan van hun betekenis in het Sanskriet. Dan zijn er de voorbeelden. Vervolgens wordt gekeken naar hun voorkomen in de Nederlandse taal. Als laatste kijken we naar hun relatie met de vijf elementen.
Guru = zwaar
zwaarwegend, zwaar in de maag, moeilijk te verteren
groot, breed, lang
in hoge graad, heftig
moeilijk, hard, overdadig, grievend
gewichtig, belangrijk, hoogmoedig
eerbiedwaardig, leermeester
planeet Jupiter (Brihaspati)
Mucuna pruritus 
Voorbeelden: vlees, kaas, friet, room, zwarte linzen
shatavari, zoet, koud
olifant, berg
stabiliteit, aarding
depressie, verdriet, zwaarmoedig Voorkomen in de taal:
Aspecten: fors, dik, veel, stevig, dicht, ernstig, erg.
Zwaar komt van het Latijn “serius” of ernstig en het Griekse “hermu” of stut.
Dat wat stevigte geeft, materie. Alle stof heeft zwaarte. Goud en lood zijn zware metalen. Mijn benen zijn zo zwaar als lood. Dat ligt hem zwaar op het hart.
Zwaar vergif, zware spijzen, zwaar ademhalen, bonen vallen zwaar. Vis is geen zwaar eten.
“Wanneer het zwaar in hem was van onrust en gedachten” (Van Schendel)
“Het rook er zwaarder nog van wierook dan in oosterse kramen” (Van Looy)
Voorkomen in de elementen:
Ether: zwaar gebrom, zware stem
Lucht: zware lucht, zware wind, zware storm
Vuur: zware brand
Water: zware mist, zwaar water, zware regens
Aarde: zware klei, zware en vette gronden, zware geur
Laghu = licht snel, vlug, actief, prompt, rap, vaardig
makkelijk, niet zwaar of moeilijk
makkelijk verteerbaar, licht in de maag
luchthartig (light-hearted), gemoedsrust; geen zwaarte in de geest (easy in mind), gemakkelijk gevoel veroorzakend of verlichting, wel, in goede gezondheid
ongehinderd, zonder behandeling of gevolg
klein, minutieus, uiterst precies
tenger, luttel, weinig betekenend,
zwak, slap, armzalig, ellendig, nederig
gemeen, laag (van personen)
jong, zuiver, puur
zacht, zachtzinnig (als van een klank)
bevallig, aangenaam, knap, mooi
licht denken over
Voorbeelden: sla, popcorn, ghee, specerijen
light dranken en versnaperingen
vasten
vogels, fragiliteit, broosheid
zweverigheid, luchtigheid
geven, geluk, opgewektheid
Voorkomen in de taal:
Aspecten: helder, luchtig, sierlijk
Licht komt van het Latijn “lux” en het Grieks “leukos” en betekent stralend, wit.
Het is het natuurverschijnsel dat de voorwerpen zichtbaar maakt. De oorzaak van de gewaarwordingen van ons gezichtsorgaan. Het begrip licht is gebonden aan zintuiglijke waarneming; gezichtsvermogen. Het licht der ogen.
De tweede Latijnse betekenis is “levis”. Dat van geringe zwaarte.
De tweede Griekse betekenis is “clachus” en dit is klein.
Licht geeft helderheid en maakt luchtig. Haar luchtige pasjes waren erg sierlijk. De kast was niet stevig gemaakt, ze had iets sierlijks.
Licht en verlichting geven opheldering en inzicht. Hij zag weer licht in zijn leven.
Lichte slaap, lichte vrouw, lichtgebouwd.
Ze voelde zich duizelig en licht in het hoofd.
Met een licht hart.
Nu gaat mij een licht op.
Licht van gemoed.
Voorkomen in de elementen:
Ether: lichte, heldere klanken
Lucht: bij lichte hemel
Vuur: helder van kleur
Water: luchtige gerechten
Aarde: lichte, weinig vruchtbare gronden
Sita = koud koel, fris, kalm, koelte, koelen, bekoelen, verkoelen, afkoelen
kil, huiverig, kouwelijk
ijzig
suf, loom, apathisch, lui, traag, vadsig
Azadarichta indica, Calamus rotang, Cassia bast
koude, koud weer, koud water
koud-stralend: de maan
sita-paki: een soort potkruid
Sida cordifolia, Abrus precatorius
sita-phala: Emblica officinalis
sitala: koud, koel, koelend
koud dat is vrij van passie, kalm, zachtzinnig
geen opwindende emotie, geen pijnlijke gevoelens veroorzakend
parel, een lotus, sandel
Voorbeelden: komkommer, ijsroom, kokosnoot, dille
sandelhout, amla
water
frigiditeit, onverschilligheid, afstandelijkheid
onvriendelijkheid
Voorkomen in de taal:
Aspecten: koel, niet heftig, bedaard, flegmatiek, koel van aard
weinig vurig, zonder sterke overtuiging, harteloos
koel, niet fel of schel (zacht voor de ogen)
koel, nuchter, ongevoelig, onaangedaan, onbewogen
Sita koelt en bekoeld. Vertraagt en remt. Maakt rustig en kalm. Koelbloedig. Iemand koud maken. Van een koude kermis thuiskomen. Een koud kunstje. Veel kouwe drukte. Zo koud als een steen.
Het Engels heeft de uitdrukking: as cold as a cucumber en dat betekent brutaal of onverschillig zijn. Ook in het Engels wordt “cool” gebruikt voor leuk of doodleuk: “it’s cool man”.
Koud wordt bij kinderspelen ook gebruikt in de betekenis: je bent er ver vandaan.
Voorkomen in de elementen:
Ether: koude klanken, koel hoofd
Lucht: wind is koud en kwelt, kougolf
Vuur: koudvuur (gangreen), koudbloedig
Water: koudgeperste olie
Aarde: koude grond is zwaar en vochtig; Zuidpool.
Ushna = warm heet, brandend, driftig, onstuimig
scherp, bijtend, wrang, bits, puntig, spits
ui
hitte, warmte, het hete seizoen
vertering, verbruik, tering
gal
ushna-kara: heet stralend of de Zon
ushna-virya: warmende kracht bezittend
ushnaka: heet, warm
ziek van koorts, koortsig
scherp, pijnlijk, actief
verzengen, vervloeken
de betel-noot
Voorbeelden: chilipepers, specerijen, warm voedsel
geestrijke dranken, spiritualiën, vuurwater
jaloezie, zelfvertrouwen
bezieling, moed
boos (warm worden)
Voorkomen in de taal:
Aspecten: heftig, vurig, hartstochtelijk, blakend, gloeiend.
Ushna komt van de Sanskriet wortel “ush”. Dit heeft branden, straffen en kastijden in zich. Louteren en zuiveren. Passie of het driftig bezig zijn, komt van het Latijnse passio of lijden. Het passiespel is de uitbeelding van de lijdensweg van Christus.
In het Engels: you shall smart for this, daarvoor zul je boeten. Het Engelse smart betekent: scherp en pienter, maar ook: pijnlijk, lijden.
Smartgeld of rouwkoop.
Warm komt van het Hettitisch branden en van het oud-Slavisch koken. Warm geeft een aangenaam, behaaglijk gevoel. Warme kleuren. In figuurlijke zin wordt warm gebruikt voor alles wat gepaard gaat met een sterke beweging. Een sterk gevoel. Iets warm aanbevelen. Een warm onthaal. Hartelijk, welgemeend.
Warm heeft iets makkelijks: dat verkoopt als warme broodjes.
Warm achter de ogen worden: tranen voelen opkomen.
De grond wordt hem te warm onder de voeten: het wordt er gevaarlijk.
Warm van natuur; warme buurt.
Het bed is nog warm.
Voorkomen in de elementen:
Ether: warm van toon
Lucht: brandende pijn
Vuur: warm bloed, brandende dorst
Water: warm en bezweet
Aarde: er warm bijzitten
Snigdha = olieachtig plakkerig, viskeus of kleverig, lijmig
zalvend, glibberig, glad (slakshna)
glazig, glansrijk
vettig, vet
behandeld of genezen met olieachtige substanties
hechtend, bevestigd, aanhankelijk, teder, vriendelijk, gehecht aan of houden van
zacht, mild, minzaam, zachtaardig
lieflijk, welgevallig, charmant
dik, ondoordringbaar (als afscherming)
de rode castor-olie plant
merg (meda)
kleverigheid, dikte, ruwheid
bijenwas
eivet
licht, luister, glans
Voorbeelden: boter en olie
vleesbouillon
gelatine
mergpijpjes
plakband
slijm en slijk
gehechtheid
vleierig, schijnheiligheid
ayurvedische massage
Voorkomen in de taal:
Aspecten: plat of vlak maken (de plakker of stukadoor)
lang ergens blijven plakken
talmen, treuzelen, zeuren
dikvloeibaarheid, taaivloeibaar
stroperig, smerend
samenhangend
Tegenover droog staat nat, maar tegenover ruksha staat snigdha. Dit wordt niet vertaald als nat, maar als olieachtig nat.
Snigdha is ook weerspannig. Dit in de betekenis van taai, onbuigzaam, onwillig, lastig, stug. Stroef, ongemakkelijk en stijfjes.
In de Engelse uitdrukking “sticky fingers” of lange vingers hebben, zit het penibele aspect van snigdha: pijnlijk, onaangenaam, lastig, akelig. Figuurlijk bevindt men zich in een benarde situatie.
Bumper plakken.
Ik plakte hem tegen de muur.
Zwoel; broeierig; drukkend en plakkend weer.
Plakkerig brood.
Te heet persen maakt de lakens plakkerig; veroorzaakt een onaangename sterke glans.
Voorkomen in de elementen:
Ether: lijmerig spreken (met een slepende stem)
Lucht: vette huid
Vuur: dat brandt als olie; plakkerig haar
Water: speeksel
Aarde: gewrichtsvloeistof
Ruksha = droog ruw, dor, triest
uitterend, dun
ruw smakend, wrang, adstringent
niet vettig of olieachtig (als voedsel of medicijn)
hard, grof, wreed, gemeen (als een persoon of spraak)
onvriendelijk, onaangenaam
niet zacht (voor het zien, de reuk)
akelig, naar, triest, treurig, somber (als een huis)
bezoedeld, besmeerd, bevuild
de geur hebbend van een olifant in bronst
hardvochtigheid, strengheid
Croton Polyandrum of Tiglium
het dikke deel van wrongel (kaasstof)
honing van een kleine bij
goed soort van ijzer
rukshana = ayurvedische behandeling voor verminderen van vet of zwaarlijvigheid
ruksha-vac = droge, ruwe spraak
ruksha-varna = donker gekleurd (als wolken)
Voorbeelden: couscous, rauwe selderijstengel
roog brood
bonen, erwten
honing, oude kaas
droge wijn, droge sherry
poeders
droogbloemen
Voorkomen in de taal:
Aspecten: saai, vervelend
kwijnen, minder worden, vermageren
onvruchtbaar
moeilijk, hard
slecht gehumeurd, knorrig
Droge humor. Kurkdroog.
Droge hoest is hoesten zonder slijmen op te geven.
Droogstoppel is een saai en vervelend mens.
Een droge begroeting is koud en niet emotioneel.
Voorkomen in de elementen:
Ether: een droog geluid
Lucht: gure, gemene wind
Vuur: droge lever, dorstig
Water: droge huid (ten gevolge van verminderde zweetafscheiding)
Aarde: dor, onvruchtbaar land
OMHOOG |
